Nasza parafia

Początki kościoła

Najstarsza informacja świadcząca o istnieniu wspólnoty kościelnej pochodzi z 1305 roku. Karpniki, występujące wówczas pod nazwą „Wysbach”, zostały wymienione w biskupich wykazach czynszowych. W 1367 roku patronem kościoła miał zostać Clericose von Bolitz, rycerz związany z zamkiem Sokolec. Sama świątynia została po raz pierwszy wymieniona w dokumentach pod koniec XIV wieku.

Pierwotny kościół mógł być niewielką budowlą drewnianą. Obecna świątynia zachowała fragmenty średniowieczne, ale była wielokrotnie powiększana i przebudowywana. Data 1589, widoczna na chorągiewce wieży, przypomina o jednym z najważniejszych etapów jej przebudowy. W 1648 roku kościół poszerzono od strony północnej, dlatego wieża nie znajduje się obecnie dokładnie na osi budowli.

W okresie reformacji świątynia służyła wspólnocie ewangelickiej. Po zakończeniu wojny trzydziestoletniej, 16 lutego 1654 roku, została zwrócona katolikom. Nie zachowała się wiadomość, komu kościół był pierwotnie poświęcony. Od 1710 roku jako jego patronkę czci się św. Jadwigę Śląską.

Architektura

Kościół jest budowlą orientowaną – prezbiterium znajduje się po stronie wschodniej, natomiast masywna, kwadratowa wieża po stronie zachodniej. Grube mury i mocna wieża mogły w dawnych czasach służyć mieszkańcom również jako miejsce schronienia.

Już w 1654 roku na wieży znajdował się zegar wybijający godziny, wyposażony w dwie pozłacane wskazówki. Ciekawym detalem architektonicznym jest kamienna głowa umieszczona wysoko w północnej ścianie kościoła, nazywana niekiedy „Głową Tatara”. Nie wiadomo jednak, kogo przedstawia ani jakie było jej pierwotne przeznaczenie.

Dawniej na wieży wisiały zabytkowe dzwony. Najstarszy z nich pochodził z 1483 roku i nosił łaciński napis: „O Królu chwały, przyjdź w pokoju”. Kolejny odlano w 1566 roku. W 1648 roku Lukrecja von Kanitz ufundowała następny dzwon jako wyraz wdzięczności za zakończenie wojny trzydziestoletniej. W 1937 roku poświęcono trzy nowe dzwony, które podczas II wojny światowej zostały zarekwirowane i przeznaczone do przetopienia.

Wnętrze i zabytkowe wyposażenie

Wnętrze świątyni zachowało wiele cennych elementów dawnego wyposażenia. Do prezbiterium prowadzi niski gotycki ostrołuk, a przestrzeń ołtarzowa przykryta jest sklepieniem krzyżowym. W kościele znajdują się zabytkowe epitafia dawnych właścicieli Karpnik, między innymi Fryderyka von Kanitza, zmarłego w 1582 roku, oraz Balthasara Leopolda von Hayn i jego małżonki.

W ołtarzu głównym znajduje się obraz Ukrzyżowania, któremu towarzyszą figury świętych Piotra i Pawła. Jeden z ołtarzy bocznych po 1946 roku otrzymał obraz Matki Bożej Częstochowskiej. W kościele znajdował się również ołtarz św. Walburgi, ufundowany w 1880 roku przez królową Marię Bawarską. Do zabytkowego wyposażenia należą ponadto ambona z rzeźbionym baldachimem oraz drewniana chrzcielnica ozdobiona figurami św. Jana Chrzciciela i Jezusa.

Szczególnie cennym dziełem była wyrzeźbiona z drewna lipowego około 1500 roku Madonna w promienistej aureoli. Dawne opracowania określały ją jako najpiękniejsze dzieło sztuki znajdujące się w karpnickim kościele. Na drewnianej emporze umieszczone były organy. Nowy instrument, wykonany staraniem proboszcza ks. Karla Thiela, został poświęcony w 1909 roku.

Cmentarz i plebania

Świątynię otacza dawny cmentarz przykościelny. Zanim ewangelicy wybudowali własny kościół i cmentarz, chowano tutaj mieszkańców obu wyznań. Zachowały się stare nagrobki i epitafia, a także grób ks. Heinricha Ilgnera, który przez 39 lat był proboszczem w Karpnikach i zmarł w 1893 roku. W kamiennym murze otaczającym teren kościoła znajduje się kamień z datą 1660.

Dawna plebania stała po przeciwnej stronie Karpnickiego Potoku. Była równocześnie gospodarstwem, do którego należało około 14 hektarów ziemi, łąki, las oraz trzy stawy rybne. Pierwotny drewniany budynek został z czasem rozebrany. Nowa plebania istniała już w 1909 roku, kiedy urząd proboszcza objął ks. Karl Thiel.